واژگان بخش فن آوري هاي بومي

واژه  آوانگاري توضيح واژه 
ارّه erra اره چوب بري 
اشکنه eškena اسكنه 
اوره چار uračār وسيله مدور كه سيخچه ها دورتادور آن كوبيده شده اند.
بلغور bolqur گندم خرد شده 
بن چار bončār ريسماني كه نيروي حركت چرخ چار را به دوك منتقل كند.
بوسون busun  سنگي كه چرخ پره و دو سنگ آسياب بر روي آن مي چرخد.
پاچال pāčāl گودال پاي سنگ آسياب كه آرد در آن ريخته مي شود.
پر para پره چرخ 
پش بندار pošbandār نوعي اره چوب بري كه براي برش مستقيم به كار مي رود.
پليته pelita  فتيله پنبه كه به دور دوك بپيچند.
پوه پسرينه pova - pasarina پايه عقب (قطعه اي از چار)
پوه جلوينه pova - jalavina پايه جلو (قطعه اي از چار)
پوه چار povačār پايه هاي افقي چار (قطعه اي از چار)
پيلوک piluk دوك 
تربر tarbor نوعي اره چوب بري كه براي برش چوب هاي تر به كار مي رود.
تُم دهلان tom-dohlān نوعي گياه دارويي 
تُم ريحون tom - rihun نوعي گياه دارويي 
تنگ tang  ميل چوبي كه بوسيله آن فاصله دو سنگ را تنظيم مي كند.
تنيره tanire  تنوره آسياب آبي 
تير چار tirčār ميل چوبي كه محور اصلي چرخ را تشكيل مي دهد.
تيرمييون tirmiun محور اصلي چرخ چرخچه 
چار cār چرخ نخ ريسي .
چرخجه cārxeje چرخي كه نخ رشته شده را به كلاف تبديل مي كند.
چوچار čučār چوبي نوك تيز كه به وسيله آن دسته چار را مي چرخانند.
حجومت كر hajumat-kar حجامت گر
حلقه آره halqeāre  سوراخ مركزي سنگ فوقاني آسياب كه گندم در آن مي ريزد.
حمال hammâl تيرهاي چوب ضخيم كه سقف ويرخونه را تشكيل مي دهد.
خشک بر xoška-bor نوعي اره چوب بري كه براي برش چوب­هاي خشك به كار مي رود.
دسه dasse مقدار مويي كه به دور هم پيچيده و در موقع رشتن به دور مُچ دست مي پيچند.
دسه ينه dassayenna دسه سركوسنگي 
دول دون duldun  مخزن آسياب 
دولزگه dolazge نوعي چكش كه وسط تيغة آن شكاف دارد
رنده دوراهه dorâhe نوعي رنده نجاري كه با آن از دوسو مي توان كار را تراشيد.
زرين گيا zarin - giya نوعي گياه دارويي 
زلال zelâl موهاي مشكي بز
سرپيچه چار sarpicāčār ريسماني كه سرسيخچه ها را به طور زيگ زاگ به هم وصل كرده است .
سك sek نوعي گياه دارويي 
سلمه salama نوعي گياه دارويي 
سنگ دومينه dumina  سنگ روي آسياب 
سنگ هرينه herina  سنگ پايين آسياب 
سه خط sexat ابزار نجاري  كه بر روي كار خط مي اندازد.
سول sul  ناوداني كه به دول دون وصل است و از طريق آن گندم به داخل لنگر مي ريزد.
سيريت Sirit  وسيله اي كه با آن پنبه را پليته مي كنند.
سيخچه چار sixčačār از قسمت هاي تشكيل دهنده محيط چار
شوجه šovje يبوست 
شيلونگر šilungar آهنگر
شيد šid باز كردن پنبه ، پشم يا موم که زنان با دست اين كار را مي كنند.
شيريکي širiki يكي از شيوه هاي گروهي رشتن پنبه توسط زنان 
فلوس flus نوعي گياه دارويي 
قاچي qâči نوعي رنده نجاري كه روي كار قوس ايجاد مي كند.
قَوم qaume نوعي گياه دارويي 
كت kat  چوبي كه در آسياب آرد را جمع مي كنند.
كركري korkori  زنگوله اي كه در آسياب به سول آويخته مي شود.
کشترا košterā شبيه به كشتراچه ولي كوچكتركه لبة كار را مي تراشد.
کشتراچه košterāče ابزار نجاري كه لبه كار را مي تراشد.
کله بري kola-bori نوعي اره چوب بري كه در ساخت زبانه ها و دندانه ها به كار مي رود.
کله چار kolačār دسته و وسيله چرخاندن چرخ چار
کوم اشکاف kumeškāf ابزاري که روي كار شيار ايجاد مي كند.
کوه کني kuhkeni نوعي باروت كه ابيانه اي ها درست مي كردند.
کيه کني keyekani شيوه اي از كار است كه نجار براي ساخت اشيا و در و پنجره يا سقف خانه ها به منازل اهالي مي رود.
كوكنار koknār نوعي گياه دارويي 
كِوم kum  سوراخ ته تنوره كه از طريق آن آب پره مي ريزد
كوي kuya نوعي گياه دارويي 
گرد بر gerd-bor نوعي اره چوب بري كه چوب را از قطر برش مي دهد.
گوگونيج gugunij نوعي گياه دارويي 
گيره gira گيره نجاري 
مغز بر maqz-bor نوعي اره چوب بري كه چوب را در جهت رشد درخت برش مي دهد.
موغار moqār از ابزار نجاري 
مول كزرق mul - kazraq نوعي گياه دارويي 
ناخنك naxonak نوعي گياه دارويي 
واتيه vâtiya گلوله يا كندله اي كه از دوك خارج مي كنند.
والك valek نوعي گياه دارويي 
وش بركره vešbarkara  چرخ وش كني يا پنبه پاك كني (جداكردن دانه هاي پنبه )
ويرخونه virxuna  اتاق زيرآسياب كه چرخ پره در آن قرار دارد.
ينه yenna سركوسنگي 

 

منبع : سازمان میراث فرهنگی و گردشگری

اضافه کردن نظر

قوانین ارسال نظر :
:: نظرات ارسالی جهت انتشار میبایست به زبان فارسی نوشته شده باشند.
:: از بکار بردن الفاظ نامناسب و یا توهین به شخص یا گروه خاص و پرداختن به موضوعات خارج از چارچوب سایت بپرهیزید.
:: جهت پاسخ به نظرات دیگران می توان از گزینه پاسخ در انتهای هر نظر استفاده نمود.
:: جهت ارسال عکس در نظرات خود میتوانید نشانی اینترنتی تصاویر خود را در قسمت "عکس" ارسال نمایید.
توضیح : تصاویر خود را با رزولیشن 640*480 در سایت www.picofile.com در قسمت "ارسال فایل" بارگذاری نمایید و در قسمت نظرات پایگاه با کلیک بر روی آیکون "عکس" لینک اینترنتی ارائه شده در قسمت قبل را وارد نمایید .

کد امنیتی
تازه سازی

عضویت در سامانه

با عضویت خود به خانواده "ابیانه من" بپیوندید.





.: پايگاه اطلاع رساني ابيانه :. پست الکترونیک : info@myabyaneh.ir سامانه پیامکی : 30007004000700
© کلیه حقوق این سایت متعلق به پايگاه اطلاع رساني ابيانه بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است